jezus christus

Noëtius probeerde de eenheid van God te waarborgen. Hij was sterk beïnvloed door de joods-christelijke traditie, veel minder door het Hellenistische christendom. Hij stelde, dat Jezus slechts een verschijningsvorm ("modus") van God de Vader is en geen zelfstandige persoon.

Het lijden van Christus is volgens hem te definiëren als het lijden van God de Vader

In het arianisme wordt het dogma van de drie-eenheid niet geaccepteerd. Zowel Jezus als de Heilige Geest worden gezien als scheppingen van God de Vader, die ondergeschikt zijn. Jezus is hierbij alleen ondergeschikt aan God, terwijl de Heilige Geest ondergeschikt is aan zowel Jezus als God

Het nestorianisme leerde dat het menselijke en heilige wezen van Christus apart moeten worden gezien van elkaar en dat er twee verschillende Christelijke naturen bestaan, de mens Jezus en de heilige Logos. In het verlengde daarvan wezen nestorianen terminologie als "God leed" of "God werd gekruisigd" af, aangezien de menselijkheid van de lijdende Jezus Christus door hen wordt onderscheiden van Zijn heiligheid.

Sabellius leerde dat God slechts uit één Persoon bestaat, die zich in drie verschillende gedaanten (prosopa) of verschijningsvormen (modi) heeft geopenbaard. De term prosopa - identiek aan het Latijnse personae - werd oorspronkelijk gebruikt voor de verschillende rollen van een acteur, die middels verschillende maskers werden uitgebeeld.

Tertullianus noemde de aanhangers van deze leer spottend patripassianen (de Vader heeft geleden), omdat de consequentie ervan was dat de Vader was gekruisigd

In het montanisme was de profetie (droomduidingen, extase-ervaringen) een kenmerkend element, hetgeen niet verrassend is gezien men van een snel naderend einde van de wereld uitging.
Vanuit deze eindtijdverwachting verbaast de rigoureuze moraal evenmin.
De positie, die Montanus en profetes Priscilla voor zich opeisten was daarentegen wel bijzonder.

Montanus zag zich als de laatste definitieve openbaring, die Christus daarmee oversteeg.
Priscilla meende dat er na haar geen profetes meer zou komen, maar slechts het einde.

Mandaeërs (ook gespeld als mandaeën of mandeeën) of sabiërs zijn de aanhangers van een oude godsdienst die voornamelijk in het grensgebied tussen Iran en Irak wonen. Hun aantal is kleiner dan 100.000; waarschijnlijk slechts enkele duizenden.

De term "mandaeërs" is afgeleid van menda, het mandaïsche woord voor 'kennis'. Bedoeld wordt: kennis van God. Op grond hiervan worden de Mandaeërs wel als gnostici gezien. De benaming "sabiërs" is afgeleid van saba, het mandaïsche woord voor 'dopen'.

De mandaëse religie is dualistisch van aard en schrijft de doop, het gebed, het vasten en het geven van aalmoezen voor.

De mandaeërs erkennen een aantal profeten, waaronder Adam, Seth, Sem en (boven al) Johannes de Doper

Zij zien Jezus als een valse profeet

De leer van Marcion was dat Jezus een tot dusver onbekende God had geopenbaard.

De God van het Oude Testament was de auteur van het kwaad, een demiurg, die er alleen was voor de joden.

Daar tegenover stond de God van het Nieuwe Testament, die vol was van genade en van iedereen hield en die zichzelf in Jezus openbaarde.