Nostradamus in Orval

Het is de lente van het jaar 1791... Onder de brave burgers van Parijs doet het gerucht de ronde dat zich in de bossen rond de Franse hoofdstad duizenden edelen hebben verzameld, die klaar staan om de koninklijke familie te ontvoeren. Men heeft het over een wijdvertakt complot, dat Lodewijk XVI in staat moet stellen een einde te maken aan deze goddeloze revolutie, die hem tot een gevangene heeft gemaakt in zijn eigen land. Zijn echtgenote, Marie Antoinette, schrijft brieven in geheimtaal, waarin zij haar broer Leopold - de Oostenrijkse keizer - smeekt hen ter hulp te komen. Speciale koeriers smokkelen de brieven naar het buitenland, maar de muren van het donkere kille paleis van de Tuilerieën hebben oren en de koeriers sneuvelen onderweg, hun boodschap wordt onderschept door republikeinse geheim agenten, de code gebroken. Als de contra-revolutie een kans op slagen wil hebben, moet men kunnen beschikken over een veilig communicatiemiddel. Over een code met andere woorden, die niet kan worden gebroken...
De markies de Bouillé heeft in het district Metz in het noordoosten van Frankrijk de beschikking over een aanzienlijke troepenmacht, met als hoofdkwartier het versterkte stadje Montmédy. Deze 'veilige plaats' moest het zenuwcentrum van de contra-revolutie worden. De grens met de Oostenrijkse Nederlanden is vlakbij en in geval van nood kan de koninklijke familie zich terugtrekken in de abdij van Orval, net over de grens. Daar wordt reeds het nodige gedaan om de Franse koning met alle mogelijke égards te verwelkomen.
Generaal de Bouillé bereidt de vlucht van de koninklijke familie uit het revolutionaire Parijs grondig voor. De minnaar van de koningin, de Zweede graaf Axel von Fersen, zal het eerste deel van het traject beschermen. Voorbij Châlons-en-Champagne zal generaal de Bouillé de route beveiligen met zorgvuldig uitgekozen detachementen. Nu blijkt de profeet Nostradamus in één van zijn duistere verzen een paar eeuwen voordien al een ideale vluchtroute uitgestippeld te hebben voor de koninklijke familie, en meer bepaald in kwatrijn 20 van de negende centurie:

De nuict viendra par la forêt de Reines
Deux pars voltorte Herne la pierre blanche
Le moine noir en gris dedans Varennes
Esleu cap cause tempeste, feu, sang, tranche.

De nacht valt, door het woud van Reims komen zij vanuit Parijs
Met z'n tweeën naar Orval, Herne, de witte steen.
De monnik in Varennes, zwart op grijs:
De keuze van de Capetinger is de oorzaak van storm, vuur, bloed, bijl.

Generaal de Bouillé beseft maar al te goed hoe handig het kan zijn als hij het met ingewijden alleen maar hoeft te hebben over 'K20, C9'. De royalistische samenzweerders hoeven vooraf alleen te weten dat de sleutel van de code te vinden is bij Nostradamus, en als het ordewoord dan 'K20, C9' luidt, zullen de grote lijnen van wat er te gebeuren staat meteen duidelijk zijn voor iedereen. En een dergelijke code kan onmogelijk gebroken worden door iemand die niet over de sleutel beschikt...
De koning en de koningin moesten dus vluchten uit Parijs, langs het Forêt de la Montagne de Reims, naar Orval dat vroeger 'Orvault' werd genoemd, en waarvan 'Vaultorte' of 'Voltorte' een anagram is - één van de geliefkoosde stijlmiddelen van Nostradamus.
Wat treffen we nu aan op het domein van de abdij? Een witte menhir, jawel, een witte steen dus, die ook wel eens Le Blanc wordt genoemd! Orval ligt net over de grens, vlakbij Montmédy. Is de koninklijke familie ook daar niet veilig, dan kan zij dieper in de Oostenrijkse Nederlanden een toevlucht zoeken, in het onbetekenende Herne, in het graafschap Henegouwen. Want wie heeft daar een landgoed? Niemand minder dan het kindermeisje van de kroonprins, Agathe de Rambaud!... 'De monnik, zwart op grijs' slaat natuurlijk op het devote karakter van de koning en de onopvallende kledij die hij op zijn vlucht moet dragen. De grote profeet heeft hem in die kleren gezien in Varennes, en Varennes ligt pal op de route tussen Parijs en Montmédy, vanwaar Lodewijk XVI, een verre afstammeling van Hugo Capet - de Capetinger met andere woorden - een storm van vuur en bloed zal ontketenen. Zijn vlucht naar Orval zal de hoofden van de revolutionairen doen rollen onder de bloedige bijl van de guillotine!
Hofkapper Leonard moet de juwelen van de koningin in veiligheid brengen, in de abdij van Orval. Zelfs een deel van de Franse kroonjuwelen wordt aan hem toevertrouwd, zoals de beroemde Blauwe Tavernier - of zijn zustersteen -, die indertijd door de Zonnekoning van ontdekkingsreiziger Jean-Baptiste Tavernier werd gekocht. De juwelen maken deel uit van een oorlogskas, die generaal de Bouillé in Orval achter de hand wil houden om de contra-revolutie te financieren.
In de nacht van 20 juni 1791 is het zo ver. De twee koningskinderen - Marie Thérèse is dertien, de kleine troonopvolger Lodewijk Karel amper zes - zijn reeds door hun gouvernante madame de Tourzel uit bed gehaald en worden in alle stilte aangekleed. Omstreeks elf uur verlaat de koningin aan de arm van een lijfwacht het paleis. Gouvernante de Tourzel verandert nu in de rijke, met haar kinderen reizende madame de Korff. Marie Antoinette neemt de rol van hun gouvernante op zich, maar ziet er in haar japon van grijze zijde en met haar breedgerande hoed en voile veel te elegant uit. De koning draagt een eenvoudig donkergrijs kostuum met een ronde hoed en vereenzelvigt zich voortreffelijk met de rol van de brave knecht die hem was toegemeten. In het rijtuig bevinden zich verder nog de twee koningskinderen en de zuster van de koning, madame Elisabeth.
Twee ongevallen met de paarden, die voor heel wat vertraging zorgen, kunnen de koning niet ontmoedigen. Integendeel, hij stapt uit om met de boeren bij de wisselposten een praatje te maken over het weer, terwijl Marie Antoinette het landschap bewondert en de kinderen op vlinders jagen. Halverwege de reis, in Chaintrix, wordt de koning een eerste maal herkend. De postmeester betoont het vorstelijke paar zoveel eer dat Marie Antoinette minzaam zijn aangeboden gastvrijheid accepteert, zodat ze nu al vele uren achter komen te liggen op het schema. Om vier uur 's middags, wanneer men in Châlons van paarden wisselt, wordt een uit het raam leunende Lodewijk XVI een tweede maal herkend.
In Pont de Sommeville is het eerste gedeelte van het koninklijke escorte gestationeerd. Daar voert de hertog de Choiseul het bevel over een eskadron dragonders. Hij heeft het wachtwoord gekregen - 'K 20, C 9' - en aan de dorpelingen verteld dat zijn detachement een goudtransport voor generaal de Bouillé moet beschermen. Maar de wagens van het goudtransport zijn al eerder door het stadje getrokken, zodat men geen geloof hecht aan het verhaal van Choiseul. Er doen geruchten de ronde over een invasie van een leger van geëmigreerde aristocraten; anderen menen dat de koning de grens wil oversteken om een alliantie met de Oostenrijkers tot stand te brengen. Opgewonden dorpelingen marcheren naar het gemeentehuis, waar zij driehonderd geweren uit de kelders halen.
De stormklokken worden geluid en Choiseul raakt in paniek: hij verwacht de koninklijke familie tegen twee uur en het is nu al zes uur geworden. In de verte wordt een stofwolk zichtbaar%u2026 De voorbode van 'de schat'? Even later zag Choiseul dat het slechts om één enkele ruiter gaat: hofkapper Leonard.
'Als u 't mij vraagt, dan komt de schat vandaag niet meer,' hijgt hij.
Choiseul rijdt naar generaal de Bouillé om nieuwe bevelen voor de volgende dag te vragen. Leonard moet de bevelvoerende officier in Sainte-Menehould op de hoogte brengen. Wanneer de berline eindelijk Pont de Sommeville bereikte, ziet de koning tot zijn ontsteltenis dat er daar geen dragonders aanwezig zijn...
In Sainte-Menehould is het kapitein Dandois die de koninklijke familie moet opwachten. Een koerier van de koninklijke lijfwacht meldt hem dat de berline in aantocht is. De inwoners van Sainte-Menehould gaan het opvallende rijtuig van barones de Korff van dichtbij bekijken en kapitein Dandois durfde zich niet met de koning in verbinding te stellen, uit angst argwaan te wekken. Tussen de omstaanders bevond zich de oud-dragonder Jean-Baptist Drouet, nu postmeester van Sainte-Menehould. Als vurig revolutionair heeft hij de herdenking van de val van de Bastille in Parijs gevierd en de koning gezien. Nu glijden zijn blikken van de dame met de grote hoed naar de dikke lakei met zijn pruik...

In Varennes zouden verse paarden klaar staan en moest ook de zoon van markies de Bouillé aanwezig zijn, Lodewijk, met een escorte huzaren. Maar er zijn geen verse paarden te bespeuren en ook de jonge Bouillé valt nergens te bekennen. Nadat hij uren tevergeefs op de koninklijke familie heeft gewacht, heeft de jonge Bouiléé zich te slapen gelegd in een herberg, terwijl zijn huzaren zitten te dobbelen en te drinken...
Ook hier is Leonard langsgeweest met de boodschap 'dat de schat niet meer zal komen, vandaag'. Leonard heeft er de jonge Bouillé bovendien op gewezen dat men best geen gebruik kan maken van de gewone wisselpost op de linkeroever van de Aire. De paarden die bestemd zijn voor de koninklijke berline moet men in het Hôtel du Grand Monarque op de rechteroever van de Aire laten wachten. Nostradamus heeft het immers altijd over een Grote Monarch die zijn stempel zou drukken op de geschiedenis. Die Grote Monarch zou zowel een groot veldheer zijn als een spiritueel leider. Men heeft hem geïdentificeerd als Lodewijk XIV of Karel de Gaulle, maar in 1791 kon die titel natuurlijk ook nog weggelegd zijn voor Lodewijk XVII, die de contra-revolutie moest leiden en die ook als een spiritueel leider kon beschouwd worden, omdat hij zo vroom was... Het was als het ware een goddelijk teken dat niet genegeerd mocht worden. Zo had de jonge Bouillé het alleszins nog niet bekeken. Hij was één van de ingewijden, hij kende de betekenis van het codewoord 'Nostradamus', maar hij was lang geen deskundige. Anderzijds... Dit Hôtel du Grand Monarque viel in geval van problemen makkelijker te verdedigen dan de gebruikelijke wisselpost, en als de vluchtelingen hoorden van het bestaan van een Hôtel du Grand Monarque, zouden zij het wellicht ook opvatten als een teken en intepreteren binnen een context die door Nostradamus werd geleverd. Dus besloot Bouillé de wisselpaarden in het Hôtel du Grand Monarque te stallen, in afwachting van de komst van de koninklijke berline. En toen die er eindelijk aankwam, lag de jonge Bouillé te slapen en kon hij de koning niet meteen verwittigen dat er verse paarden op hem wachtten in het Hôtel du Grand Monarque.
Het is een ongelooflijke samenloop van omstandigheden, met voor de koninklijke familie noodlottige gevolgen... Want de postiljons weigeren verder te trekken als de vermoeide paarden niet eerst water en voedsel hebben gekregen. En zo gaat het voor de koninklijke familie kostbaarste half uur van de hele Revolutie verloren aan de rand van een slapend dorp, want ondertussen heeft Drouet reeds enkele veehandelaren en boeren opgetrommeld en liggen zij in hinderlaag bij de poortbrug over de Aire.

(...)

Terwijl de stoffige reiswagen met de gearresteerde koninklijke familie naar de Franse hoofdstad terugkeerde, kwam generaal de Bouillé met drieduizend man aan in Varennes. In de loop van de nacht had zijn zoon hem gemeld dat de koning aangehouden was. Dadelijk waren de Bouillé en zijn soldaten aan een dolle rit begonnen. Vanop de heuvels rond de stad, aan de overkant van de rivier, zag de markies de trieste stoet uit Varennes wegrijden. De berline was zo nauw ingesloten door de opgewonden menigte, dat iedere reddingspoging hopeloos was. De mensen zouden de koning en zijn gezin vermoord hebben, voordat de generaal met zijn soldaten de koets had bereikt. Bovendien waren de paarden doodop na de uitputtende rit.
En zo maakte de Bouillé dan rechtsomkeer en reed hij in het gezelschap van zijn zoon en enkele officieren de verbanning tegemoet. Voor hem was het spel uitgespeeld. In zijn vaderland kon hem nog enkel het schavot wachten. Tenminste, dat is de officiële versie van de feiten. Wat men meestal vergeet te vermelden, is dat de markies de Bouillé eerst nog een ommetje maakte langs Orval, waar hij Leonard terugvond - met de juwelen van Marie Antoinette - en waar hij de oorlogskas heeft verstopt op een plek die alleen door de ware ingewijden te traceren viel, omdat die bergplaats was gecodeerd met de Nostradamus Code.
Ongetwijfeld hoopte de markies de Bouillé op betere tijden. De oorlogskas, het fortuin van de Bourbons, de kroonjuwelen... ze konden nog goed van pas komen. Niet alleen voor hem, maar ook voor de koning, voor de kroonprins, voor de talloze koningsgezinden die de strijd niet wilden staken. De bergplaats moet bekend geweest zijn aan een selecte kring getrouwen en waarom zouden ze daarvoor een andere code gehanteerd hebben, dan de code die ook al het sein had gegeven voor de vlucht van de koning uit Parijs?
In een valse voorspelling kun je de zaken zoveel manipuleren als je wil, maar wat de Bouillé en de zijnen over het hoofd hadden gekeken, was het onloochenbare feit dat het twintigste kwatrijn van de negende centurie een authentieke voorspelling van Nostradamus is. En dat zowel de vijanden van de revolutie als die van het koningshuis de slachtoffers konden worden van het storm, het vuur, het bloed en de bijl die Nostradamus had voorzien. Ze daalden niet neer over de vijanden van het koningshuis, maar over de koninklijke familie zelf en over allen die aan hun zijde hadden gestaan... Een paar jaar later waren de hoofden van Lodewijk XVI en Marie Antoinette al gevallen onder de guillotine, en was de kroonprins reeds gekrepeerd in de Tempelgevangenis van Parijs...